( وجه تسميه و معناي نام روستاي كاشتر )
براي معنا كردن نام روستاي كاشتر ؛ ابتدا بايد نيم نگاهي به وضعيت حال ؛ تاريخچه روستا و بزرگاني كه در عرصه ادب و عرفان و علوم ديني از اين روستا به جامعه معرفي شده اند ؛ بياندازيم :
روستای کاشتر بی شک یکی از بهترین روستاهای فرهنگ پرور استان کردستان و يا حتي ميتوانيم اذعان كنيم ؛ تمام مناطق كردنشين می باشد ؛ این روستا با بافت خانه های سنتی بر سينه كوهي بلند و درست روبروي بلند ترين نقطه كوهستان عظيم شاهو قرار گرفته است ؛ مردماني فرهنگي و اهل علم و ادب داشته و امروزه هم داراي تحصيل كردگان دانشگاهي فراواني ميباشد که بیشتر آنها در جای جای ادارات کشور از شهرداری تهران تا میراث فرهنگی تهران و صدا و سیما و آموزش و پرورش استان مشغول کار هستند. این روستا در زمان قدیم مرکز تحصیل و تعلیم بوده است و در این روستا شخصیت بزرگی چون شیخ حبیب الله روحانی کاشتري بوده که شاگردان زیادی را تعلیم داده وهمچنین شخصیت بزرگ دیگری چون بابا مردوخ روحانی و نوادگان این شخصیت والا از اين روستا برخاسته اند . , و بازهم در عصر حاضر ميتوان به مرحوم سيد حسن حسامي كاشتر مجري بهترين برنامه راديويي روستايي ايران ( با عنوان به زم لادي ) كه در مركز صدا و سيماي كردستان توليد و پخش ميشد اشاره كرد ؛ و يا از مرحوم حاج شيخ محمد حسامي امام جمعه فقيد كامياران نام برد . خانواده هاي شهير مردوخ و حسامي و روحاني در مناطق كردنشين همه از اين روستا هستند . كاشتر در ۳۵کیلومتری شمال غربي شهر کامیاران قرار گرفته است . در قسمت شرق با روستای گازر خانی و بزوش همجوار است ؛ در جنوب با روستای تنگی ور و کوه سربه فلک کشیده شاهو همجواربوده در قسمت غرب با روستای یوزیدر و پلنگان هم مرز بوده در قسمت شمال هم با روستای سيد نشين سیویه و میرگسار وگلیان همجوار است ؛ و كتيبه تنگي ور در فاصله 5 كيلومتري جنوب آن واقع شده است .....شغل ودرامد مردم روستا بیشتر کشاورزی ودامداری وتا اندکی هم باغداری است ....این روستا دارای ۱۵۰ خانوار بوده که حدودا ۶۵۰نفر جمعیت دارد ..در این روستا در سه مقطع تحصیلی ابتدايي و راهنمايي و دبيرستان دانش آموز دارد .
جوانان این روستا علاقه زیادی به ورزش دارند و در داخل روستا باشگاه بدنسازی داشته وهمچنین دارای یک تیم فوتبال و فوتسال که جوانان روستا اوقات فراغت خود را بیشتر با این ورزش ویا کوهنوردی پر می کنند.
از مكان هايي كه در جوار اين روستا قرار گرفته اند ميتوان به : زيارتگاه حضرت عكاشه اشاره كرد . اين مكان زيارتي در مسير كامياران به مريوان در روستاي كاشتر واقع شده است، مردم منطقه بر اين باورند كه عكاشه كه يكي از اصحاب پيامبرصلي الله عليه و آله بوده و از سوريه به اين منطقه آمده است. اين زيارتگاه در ميان مردم منطقه داراي احترام ويژه است .
شايد بواسطه همين زيارتگاه بوده كه در سالهاي دور ؛ روستاي كاشتر داراي يكي از قويترين مراكز علوم ديني در كردستانات بوده و طلبه هاي علوم ديني از سراسر مناطق كردنشين عراق و ايران براي تحصيل علوم به آنجا مراجعه كرده اند .
از ديگر مفاخر كاشتر در زمينه طبيعت : ذخيره گاه جنگلي كاشتر كه در فهرست آثار ملي طبيعي ايران قرار گرفته است ؛ گورستان بسيار قديمي كاشتر كه در پيرامون زيارتگاه حضرت عكاشه قرار گرفته است ؛ پر از درختان هزار ساله بنه ميباشد كه مربوط به دوره كرتاسه فوقاني است .
و اما
علي رغم آنكه كاشتر نويسندگان بزرگي تحويل جامعه فرهنگي كردستان داده است ؛ مانند نويسنده كتاب دو جلدي تاريخ مشاهير كردستان ؛ من نميدانم كه چرا همه آنها به فكر ريشه يابي نام كاشتر نيافتاده اند ؛ تا جايي كه بعد از ساعتها جستجو و كنكاش در ميان صفحات اينترنتي و كتب تاريخي ذيربط چيزي يافت نكردم .
همين موضوع كمي مرا نگران كرد ؛ كه خداي ناكرده كنكاش و تحقيق و نهايتا" نتيجه اي كه استخراج ميشود ؛ موجبات تكدر خاطر مردم فهيم كاشتر را فراهم آورد ؛ و از اين روست كه با احتياط اعلام ميكنم آنچه كه حقير مينگارم ؛ نظر و نگاهي بيش نبوده و با طيب خاطر اعلام ميكنم كه اگر چنانچه نظر و ايده اي مناسب تر دريافت كنم در اسرع وقت نسبت به اصلاح نوشته ام اقدام خواهم كرد .
و اما وجه تسميه
شايد بتوان گفت كه كاشتر جزو اولين سكونت گاه هاي بشري در منطقه كامياران ميباشد ؛ از اين رو دور از ذهن نيست ؛ اگر چنانچه بپذيريم در زمان آشوري ها و پيش از آن هم سكونت گاه بوده است . در ميان خانواده هاي منتسب به كاشتر ؛ بخشي از خانواده مردوخ ساكن هستند . مردوخ ؛ مخفف مردوك است ؛ و آيت الله مردوخ در تاريخ كرد و كردستان آنرا اينگونه معنا كرده است ( مردوخ کلمه ای آسوری است و مرکب از دو بخش است ۱) مر یا مرد که به معنی آیینه است و دخ یا دوخ که به معنی خدا که بر ذات خدا اطلاق میگردد که معنی ترکیبی آن آیینه خدا یا مظهر الله یا آیت الله است .)
1 - از اين رو بعيد نيست كه ادعا كنيم كه كاشتر ناميست آسوري و يا آشوري كه از زمان آشوري ها بر اين روستا اطلاق شده است و تلفظ و معناي آن در طي سالهي مديد دچار تغيير شده و بر ما پوشيده مانده است . دليل اين مدعا نام مكانهاي ديگري در جغرافياي كامياران هست كه همگي با ( كا = ka ) شروع شده معناي آنرا بر ما سخت كرده است ؛ مانند همين نام كردي كامياران كه كاميران است و يا كاوانه و يا ..
2 - در فرهنگ دهخدا علي رغم اينكه بسياري از كلمات و نامها معني شده است ؛ براي نام كاشتر معنايي نياورده است . در فرهنگ لغات عرب هم نامي به اسم كاشتر وجود ندارد كه معنايي شده باشد .
3 - علي رغم اينكه در ايران و در مناطق كردنشين برخي نامها بارها تكرار شده است ؛ نام كاشتر تنها به اين روستا اطلاق شده است .
نتيجه :
از اين رو براي معناي نام كاشتر بازهم بايد به طبيعت روستا توجه كرد . چه كه در كردستان بسياري از نامها برگرفته و معنايي از طبيعت اطراف هست . مانند بسياري از روستاهايي كه با پيشوند كاني به معناي چشمه شروع ميشوند مانند كاني با ؛ كاني چرمگ ؛ كاني ليلي ؛ كاني هنگه و ..
اگر چنانچه بپذيريم كه نام كاشتر برگرفته از ( كشتر = kashtar ) هست ؛ ميتوانيم آنرا از هم جدا كرده و به دو كلمه ( كش = kash ) به معناي كوه ( در كردي كوه را - كش و گاها" كژ ) هم مينامند و كلمه ( تر = tar ) به معناي خيس و جاي نمناك و آبدار برسيم . و معنا كنيم كه كاشتر يعني كوه آبدار . و اين با وجود ذخيره گاه جنگلي چند هزار ساله كاشتر كه در كل ايران بي نظير هست دور از واقعيت نبوده و چنان بي بيراهه نرفته ايم .
اميد كه مفيد فايده واقع شده و تحصيلكردگان كاشتري را به عكس العمل واداشته و معناي اصلي كاشتر برايمان گشوده شود.
يا حق
آذرگر - عيسي ( ساعت 3 نصفه شب ۲۶ فروردين 1391 )
♣ نوشته شده توسط عیسی آذرگر در شنبه بیست و ششم فروردین 1391 و ساعت
2:50 قبل از ظهر |